Yengeç ile Çipura Avı: Yeşil Yengeç ve Kabuk Değişimi

Yengeç, çipuranın doğal besinidir. Güçlü çeneleriyle kabuklu canlıları kırarak beslenen çipura için küçük bir yengeç, iğnede en doğal görünen yemlerden biridir. Avrupa'da bu iş için en çok yeşil yengeç (Fransızca "crabe vert") kullanılır ve özellikle iri çipura avında uzmanlaşmış balıkçıların vazgeçilmezidir. Bu yazıda yengeçle çipura avını, yengecin iğneye takılma yollarını ve kabuk değiştiren yengecin neden bu kadar değerli olduğunu anlatıyoruz.
Yeşil yengeç nasıl bir canlıdır?
Yeşil yengeç kıyıya yakın, taşlık, kumluk ve çamurlu zeminlerde yaşayan küçük-orta boy bir yengeçtir. Rengi yeşilden kahverengiye kadar değişir. Gelgit bölgelerinde taş altlarında saklanır ve dayanıklı yapısı sayesinde sudan çıkarıldığında da uzun süre canlı kalır. Yem olarak genellikle 3–5 cm kabuk genişliğindeki küçük boylar tercih edilir.
Kabuk değiştiren yengeç: en güçlü yem
Yengeçler büyümek için belirli aralıklarla kabuk değiştirir. Eski kabuğunu atmak üzere olan ya da yeni attığı için gövdesi henüz yumuşak olan yengeç, balık için çok daha çekicidir: kokusu daha yoğundur ve kolay yenir. Avrupa'da bu yengeçlere Fransızca "crabe mou" (yumuşak yengeç) ya da kabuk değişimi anlamında "mue" denir; bazı bölgelerde "pembe yengeç" de denir. Kabuk değişimi yaklaşan yengeci tanımak için kabuğun kenarındaki ince çatlaklara ve kabuk altında beliren açık renkli yeni kabuğa bakılır.
Yengeç iğneye nasıl takılır?
Arkadan geçirme: İğne yengecin arka bacaklarından birinin dibinden girip kabuğun kenarından çıkarılır. Yengeç canlı kalır ve dipte hareket eder.
Çift iğne: İri yengeç ve iri çipura için iki iğne kullanılır: biri yengecin bir yanından, diğeri öteki yanından geçirilir. Çipura yengeci hangi taraftan alırsa alsın iğnelenir.
İple sabitleme: Yumuşak kabuklu yengeç kolay dağılır; bu yüzden ince elastik iple birkaç tur sarılarak iğneye sabitlenir.
Yengecin kıskaçlarını kesmek, iğnede daha kompakt durmasını sağlar ve atışta dönmesini azaltır.
Tekneden ve kıyıdan yengeçle çipura
Yengeçle çipura avı genellikle iki şekilde yapılır: kıyıdan dip avında, kayalık ve midye yatağı yakınındaki kumluk alanlara atarak; ya da tekneden demirli avda, taşlık zemine yakın yerlerde. Her iki durumda da yengeç dipte uzun süre bekletilebilir; diğer yemleri hemen yiyen küçük balıklar yengece dokunamaz. Bu, iri çipurayı seçici olarak hedeflemenin en iyi yoludur.
Hangi balıklar için?
Yengeç her şeyden önce iri çipura yemidir. Bunun yanında levrek, sargoz ve iri karagöz de yengeci alır. Küçük balıkların yemi hızla bitirdiği yaz aylarında yengeç özellikle işe yarar.
Saklama
Yengeçleri nemli deniz yosunu ya da ıslak bez içinde, hava alan bir kova veya kutuda, serin ve gölge bir yerde tut. Suyun içinde değil, nemli ortamda daha uzun yaşarlar. Kabuk değiştirmiş yumuşak yengeçleri ayrı tut; diğerleri tarafından zarar görebilirler.
Takım önerisi
Yengeçle çipura avında güçlü iğneli, tek ya da çift iğneli bir dip takımı kullan. Takımı monofilament misinayla bağla; kayalık yakınında biraz daha kalın köstek tercih et. Kendi atölyemizde dökülen olta kurşunları 5'li paketlerle Dalyan Oltacılık'ta satılmaktadır. Canlı yengeç ve diğer yemlerin genel kullanımı için canlı yengeç balık yemi yazımıza da bakabilirsin.
Yengeç yoksa
Yengeç bulunmadığında çipura için en güçlü yemler sülünez, boru kurdu ve kırmızı kurttur; hiçbiri yoksa midye her mevsim güvenilir bir yedektir.
Sık sorulanlar
Yengeçle hangi mevsimde çipura tutulur? Yaz ve sonbahar en verimli dönemlerdir; çipuranın kıyıya yaklaştığı sıcak aylarda yengeç öne çıkar.
Yengecin kıskaçları kesilmeli mi? İsteğe bağlıdır; kesmek yengecin iğnede daha düzgün durmasını sağlar.
Kabuk değiştiren yengeç neden daha iyi? Kokusu daha yoğundur ve çipura onu kolayca ezip yutar.
Özet
Yengeç, iri çipurayı seçici olarak hedeflemenin en doğal yoludur. Avrupa'da crabe vert adıyla bilinen yeşil yengeç, özellikle kabuk değiştirme döneminde güçlü bir yemdir. Çift iğne ve iple sabitleme yengeci uzun süre dipte tutar.




